„Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich: Europa inwestująca w obszary wiejskie.”
Instytucja Zarządzająca Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 – Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi.
„Operacja współfinansowana ze środków Unii Europejskiej w ramach Schematu II Pomocy Technicznej „Krajowa Sieć Obszarów Wiejskich” Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014–2020”.

WAMBIERZYCE

Nie ma drugiej takiej wsi na mapie Polski. Wambierzyce to dolnośląska Jerozolima. Sceny biblijne zatrzymane w kaplicach, nazewnictwo z czasów Chrystusa i przed nim przenikają życie współczesne, a nad wszystkim unoszą się objawienie i uzdrowienie z 1218 r. To współistnienie cudu sprzed 800 lat, dzieł przodków i naszej - współczesnych roli, widoczne jest w wielu miejscach i odczuwalne niemal na każdym kroku. Wystarczy rozpocząć wędrówkę po Wambierzycach…

Było to pod koniec XVII w., kilkaset lat po objawieniu Matki Bożej z Dzieciątkiem i uzdrowieniu Jana z Raszewa. Wambierzyce zdążyły stać się miejscem, do którego ściągali pielgrzymi z Czech, Moraw, Niemiec i Polski, kiedy ich ówczesny właściciel Daniel Paschasius von Osterberg postanowił zbudować tam „śląską Jerozolimę”. I tak figury, obiekty i okoliczne wzniesienia otrzymały nazwy nasuwające skojarzenia z Jerozolimą i innymi miejscami wymienionymi w Starym i Nowym Testamencie: sadzawka Betsaidy, Góra Syjon, Kalwaria - odpowiadająca jerozolimskiej Górze Oliwnej i Golgocie, Synaj, Tabor. Nawet potokowi nadano biblijną nazwę - Cedron. Powstawały kaplice i kapliczki, kształtowała się Góra Kalwaria, a na Górze Syjon wzrastała współczesna nam Bazylika, niczym Świątynia Jerozolimska. Owo dzieło kontynuowali, mniej lub bardziej świadomie, ludowi twórcy, łącząc Chrystusowe lata z tradycją regionu.

 

Warto zobaczyć

Ruchoma Szopka

Stanowi unikat na skalę europejską. Inicjatorem jej budowy był Longin Wittig, który w 1882 r. przybył do Wambierzyc i wraz z rodziną zamieszkał w budynku, w którym obecnie znajduje się „Ruchoma szopka”. Było to dzieło jego życia, które kontynuował jeden z jego synów: Herman. W efekcie powstała szopka z ponad 800 figurkami, z czego ok. 300 jest ruchomych - poruszanych na zasadzie mechanizmu wagowego. Przedstawiają one sceny z Nowego Testamentu, jak również życie współczesnych twórcom mieszkańców i lokalne krajobrazy.

 

Góra Kalwaria i Kuszenia

Blisko 30 różnych obiektów: kaplic, postumentów i in., a także Droga Krzyżowa oraz Dom Pustelnika (zamieszkiwany jeszcze kilka lat temu) – Góra Kalwaria i sąsiadująca z nią Góra Kuszenia to reprezentatywna część dolnośląskiej Jerozolimy. Pierwsze kaplice zostały wzniesione w 1683 r. z inicjatywy D. P. von Osterberga. Niestety, z uwagi na użycie nietrwałego budulca (głównie drewno) nie zachowały się do naszych czasów. Wyjątek stanowi Boży Grób (nr 52) – ta budowla w znacznej mierze jest XVII-wiecza.

Nieco później, w I poł. XVIII w. powstała Droga Krzyżowa. Początkowo stacje usytuowane były na wzór jerozolimskich – przy kaplicach. Obecny kształt uzyskała pod koniec XIX w.

Z kolei Góra Kuszenia z kilkoma obiektami jest jednocześnie wspaniałym miejscem widokowym; stamtąd roztacza się panorama Bazyliki oraz stanowiące jej tło Góry Stołowe z najwyższym szczytem Szczelińcem Wielkim (919 m n.p.m.).

 

Jerozolima

To nazwa części zabudowy Wambierzyc, gdzie wyraźnie widać owo przenikanie się życia współczesnego ze scenami opisanymi w Nowym i Starym Testamencie. Zabudowa mieszkalna i kaplice tworzą bezpośrednie sąsiedztwo; mieszkańcy ul. Franciszkańskiej za sąsiedztwo mają Dom Annasza, Domem Kajfasza, a nawet Pałac Heroda.

W tej części znajduje się również średniowieczna postać św. Wilgefortis, zwanej też Kummernis – panny i męczennicy na krzyżu (Kaplica nr 57). W Europie znana jest jako ukrzyżowana kobieta z brodą, co wiąże się z legendą o jej życiu i śmierci. Wambierzycka Wilgefortis nie ma brody, ale – zgodnie z przekazem – ma zsunięty jeden pantofelek.

Co ciekawe, obszerny wątek wambierzyckiej Wielgefortis poświęciła O. Tokarczuk w swojej powieści „Dom dzienny, dom nocny”, przypominając o jej istnieniu w tym miejscu – jedynym na ziemi kłodzkiej.

 

Plac NMP

Pomnik Daniela Paschasiusa von Osterberga (1634-1711); uczynieniu z Wambierzyc śląskiej Jerozolimy poświęcił niemal całe życie. Pomnik w stylu neoklasycystycznym z piaskowca pochodzi z 1867 r. Na cokole znajdują się herb i inicjały, a także płaskorzeźba zamku w Ratnie Dolnym, którego także był właścicielem.

 

Bazylika WNMP

Motyw wambierzyckiej Bazyliki również pojawia się w ww. powieści O. Tokarczuk.

Do świątyni prowadzą monumentalne, kamienne schody o trzech ciągach. Wszystkich stopni jest 56, z czego 33 w środkowym ciągu symbolizuje lata życia Jezusa na Ziemi. Kolejnych 15 stopni nad pierwszym tarasem oznacza lata życia Maryi przed jej Boskim Macierzyństwem. Imponująco wielka fasada ma 52,5 m wysokości, utrzymana w stylu późnego renesansu podzielona jest na trzy części, z których środkowa jest najszersza.

Wnętrze świątyni utrzymane w duchu baroku zdobią malowidła, obrazy i rzeźby, spośród których na szczególną uwagę zasługują dzieła Karola Sebastiana Flackera: ambona, będąca rzeźbiarską kompozycją wyrażającą słowa maryjnego hymnu Magnificat i ołtarz główny mieszczący cudowną figurkę Matki Boskiej.

 

Wydarzenie cykliczne

Święto WNMP – 15 sierpnia. W Wambierzycach każdego roku przebiera ono rangę dużego wydarzenia składającego się z części liturgicznej i świeckiej, zaczynającego się o godz. 11:00 i trwającego do wieczora.


 

Kontakt

Gmina Radków

ul. Rynek 1, 57-420 Radków

Urząd Miasta i Gminy, nr tel.: 74/873-50-00

e-mail:

www.wambierzyce.pl

www.radkowklodzki.pl

 

 

Powrót do poprzedniej strony »
×

Zapisz się do newslettera