„Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich: Europa inwestująca w obszary wiejskie.”
Instytucja Zarządzająca Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 – Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi.
„Operacja współfinansowana ze środków Unii Europejskiej w ramach Schematu II Pomocy Technicznej „Krajowa Sieć Obszarów Wiejskich” Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014–2020”.

Kościół cmentarny pw. Wszystkich Świętych

Kościół cmentarny pw. Wszystkich Świętych

Pierwszy kościół, być może drewniany pw. św. Jakuba, powstał w II połowie XII lub na początku XIII wieku, niedługo po przybyciu do Jemielnicy pierwszych kolonistów frankońskich. Przyjmuje się, że kościół murowany w stylu gotyckim powstał w XIV wieku. W prezbiterium do dziś zachowało się późnogotyckie sklepienie krzyżowo-żebrowe z podporami. Kościół prawdopodobnie został zniszczony w 1428 lub 1430 r. przez husytów. Potem mógł być odbudowany a następnie konsekrowany ponownie ale już pw. Wszystkich Świętych w 1477 r. przez wrocławskiego biskupa sufragana Johannesa Rotha (zm. 1504r.). W sumie swój obecny kształt zawdzięcza XV- wiecznym przemianom.

Kościół częściowo jest budowlą wczesnogotycką, orientowaną, murowaną z kamienia łamanego i otynkowaną. Korpus prezbiterium pochodzi zapewne z XIV wieku, natomiast korpus nawy z II połowy XVII wieku. Kościół na zewnątrz został opięty szkarpami.  Bryła kościoła wzniesiona została z miejscowego kamienia. Nakryta jest dachem siodłowym, którego pierwotne pokrycie stanowił popularny na Śląsku łupek a obecnie blacha. Na szczycie stromego dachu siodłowego znajduje się wieżyczka z sygnaturką z 1740 r.

We wnętrzu kościoła można wyróżnić prezbiterium, nawę i kruchtę. Prezbiterium ma kształt zbliżony do kwadratu a jego sklepienie jest krzyżowo-żebrowe.  Od południa do prezbiterium przylega zakrystia. Dwuprzęsłowa nawa jest nieco szersza od prezbiterium. Do niej od zachodu przylega kruchta a od południa kostnica, do której nie ma wejścia od strony wnętrza świątyni. Sklepienie nawy i zakrystii jest kolebkowe a kruchty kolebkowo-krzyżowe. Przy zachodniej ścianie nawy znajduje się drewniany chór muzyczny z XVII wieku. We wschodniej części prezbiterium umieszczono ołtarz główny z 1738 r. W polu centralnym ołtarza umieszczono obraz Wszystkich Świętych namalowany przez Josefa Lasslera z Opawy. Po obydwu stronach obrazu umieszczono po jednej kolumnie. Obok kolumny prawej znajduje się figura św. Jana Ewangelisty a obok lewej – figura św. Jana Chrzciciela. W zwieńczeniu ołtarza napis Laudate Dominum In Sanctus Ejus, wyobrażenie Boga (oko Boga), anioły i putty. Pod obrazem tabernakulum z rzeźbami baranka i puttów. Po obydwu stronach ołtarza ulokowano stalle późnorenesansowe z około połowy XVII w. Na ścianach prezbiterium i na podłuczu tęczy znajduje się bardzo cenna polichromia gotycka namalowana przez anonimowego malarza zwanego Mistrzem z Jemielnicy. W latach 1935 – 1936, w trakcie remontu kościoła, na ścianach prezbiterium odkryto wspaniałe polichromie i inskrypcje z lat 1451 – 1475. Nad wejściem do prezbiterium na podłuczu tęczy odkryto postacie dwunastu apostołów w sześciu prostokątnych polach. Na ścianie północnej cykl scen pasyjnych i postacie dwóch świętych. Na ścianie wschodniej, we fragmentach, Chrystus ukazujący rany, Matka Boska Dobrej Opieki i anioł przy dawnym tabernakulum. Na ścianie południowej inskrypcja pisana minuskułą: Anno domini MCCCC LXXVII haec ecclesia est recon-ciliata feria secunda post Francisci per reverendum patrem et dominum Joannem suffraganeum wratislaviensen in honorem omnium sanctorum, co w języku polskim oznacza: W Roku Panieńskim 1477 wielce czcigodny Jan, wrocławski biskup sufran, w poniedziałek po dniu świętego Franciszka ponownie konsekrował tę świątynię ku czci Wszystkich Świętych. Ponadto na ścianach nawy i prezbiterium oraz na podłuczu tęczy 12 zacheuszków. Staraniem ks. Proboszcza Henryka Pichena, w 2006 r. przeprowadzono konserwację średniowiecznych polichromii. Warto dodać, że polichromia jest zabytkiem unikatowym na skalę ogólnopolską.

Po lewej stronie prezbiterium, na styku z nawą, znajduje się ambona barokowa z II połowy XVII wieku. Przy wschodniej ścianie nawy umieszczono dwa ołtarze boczne z 1668 r. w stylu barokowym autorstwa przeora Roberta Sambuciusa. Ołtarz prawy: w polu głównym obraz św. Jadwigi, pod nim w predelli obraz św. Anny, nad nim w zwieńczeniu obraz Nawiedzenie Najświętszej Marii Panny. Ołtarz lewy: w polu głównym obraz św. Józefa z Dzieciątkiem Jezus, pod nim w predelli obraz Pokłon Trzech Króli, nad nim w zwieńczeniu obraz Ucieczka do Egiptu. Kościelne ściany dawniej ozdabiały liczne obrazy. Obecnie znajdują się w kościele parafialnym i na plebanii oraz w Muzeum Diecezjalnym w Opolu.

Po przeniesieniu parafii do byłego kościoła klasztornego w 1812 r. dotychczasowy kościół parafialny stał się kościołem cmentarnym. W 1820 r. nawa kościoła została pokryta nowym dachem a w 1826 r. prowadzono prace remontowe w całym kościele. W 1871 r. kościół pokryto łupkiem oraz odrestaurowano wnętrze. Kolejne prace remontowe miały miejsce w latach 1935 – 1936. W 1981 r. odnowiono kościół i zabezpieczono mur otaczający cmentarz. W latach 1981 i 1989-1992 na dachu kościoła w miejsce łupka położono blachę ocynkowaną. W latach 90.XX w. wykonano nową instalację elektryczną i zamontowano agregat chłodniczy dla przylegającej do kościoła kostnicy. Kościół w środku odmalowano, w prezbiterium ustawiono katafalk na trumnę, zakupiono świeczniki i żyrandol, zamontowano radiofonizację, doprowadzono wodę z wodociągu oraz założono nowe drzwi wejściowe. Na zewnątrz kościoła położono nowe chodniki i wykonano ścieżki. Po przeprowadzeniu prac restauracyjnych, od 1995 r. kościół pełni funkcję świątyni przedpogrzebowej.

W 2018 roku na przykościelnym cmentarzu z inicjatywy jemielnickiego gimnazjum odnowiono nagrobek ks. Carla Gratzy tutejszego proboszcza z 2 poł. XIX wieku, który był posłem do Reichstagu w Berlinie.

 

 

 

 

 

Powrót do poprzedniej strony »
×

Zapisz się do newslettera